De quantumklok tikt: op weg naar een quantumveilig Europa

Afbeelding van Gerd Altmann via Pixabay

(Blog) De kranten staan vol met waarschuwingen voor Q-Day: het moment dat quantumcomputers conventionele cryptografie kunnen kraken. Dit stelt onze bestaande beveiliging op de proef. Het gaat daarbij niet alleen om de beschikbaarheid van systemen, maar ook om de integriteit en vertrouwelijkheid van data. Wat gebeurt er met onze informatie als quantumcomputers hun intrede doen? Hoe veilig is onze data écht? In deze blog lees je meer over deze gevaren en hoe we toewerken naar een quantumveilig Europa.

De logica van het onvoorstelbare

Quantum computing is gebaseerd op de regels van de kwantummechanica, een tak van de natuurkunde die zich bezighoudt met het allerkleinste: atomen en subatomaire deeltjes. In tegenstelling tot de klassieke ‘biljartbal’-fysica, waarin alles logisch en voorspelbaar is, gelden hier andere wetten. Een quantumdeeltje (of qubit) kan namelijk tegelijkertijd meerdere toestanden aannemen: zowel 0 als 1. Op dit principe zijn quantumcomputers gebaseerd.

Store now, decrypt later

Daardoor kunnen quantumcomputers in korte tijd berekeningen doen waar andere computers duizenden jaren voor nodig hebben. Onze huidige beveiligingssystemen, van internetverkeer tot banktransacties, zijn gebaseerd op cryptografie die voor klassieke computers moeilijk te kraken is. Quantumcomputers daarentegen kunnen deze versleuteling wél doorbreken. Aanvallers zijn al druk bezig om versleutelde data te onderscheppen om ze te kraken zodra quantumcomputers dat mogelijk maken, ook wel het ‘store now, decrypt later’ principe genoemd.

Juist langlevende data loopt daardoor een enorm risico. Denk aan medische dossiers, juridische documenten of intellectueel eigendom. Wat nu veilig lijkt, kan dat morgen niet meer zijn omdat kwaadwillenden deze data opslaan, bijvoorbeeld via een datalek, om later de versleuteling te verbreken met quantumtechnologie. Daarnaast bevinden niet alleen de ontwikkelingen rondom de performance, maar ook het algoritme zich in een stroomversnelling. Ook dit brengt Q-Day sneller dichterbij dan we denken.

Op weg naar een quantumveilig en onafhankelijk Europa

Dit brengt de vertrouwelijkheid van gevoelige Europese data in gevaar. Bovendien zijn veel van de huidige cloud- en netwerkdiensten in handen van niet-Europese partijen. Gelukkig is Europa wakker aan het worden. We investeren in een eigen Europese digitale infrastructuur: het Quantum Europe Research and Innovation Initiative. Dit omvat ondersteuning voor onderzoek, industrialisatie en toepassingen, zodat Europa vooruit kan lopen op dit vlak en talent kan aantrekken. Daarnaast moet Eurostack de sleutel worden tot de digitale soevereiniteit van de Europese Unie. Op het gebied van Wide Area Networks (WAN) ontstaan er interessante samenwerkingen met Europese spelers zoals Compumatica, Nokia en de Quantum Gateway Foundation.

Dit neemt niet weg dat er grote uitdagingen bestaan. Met name op het gebied van SaaS, Public Cloud en LAN-netwerktechnologie, omdat op deze domeinen volwaardige Europese alternatieven ontbreken.

De quantumklok tikt door

De dreiging van quantumcomputing is groot, maar er zijn opties om technologie veilig te maken en in te zetten. Dit kan alleen met visie, samenwerking en politieke wil, zodat we onze digitale vrijheid en veiligheid kunnen behouden. Of het nu over een aantal jaar of een decennium gebeurt; het staat vast dat de toekomst quantum is. Europa kan de juiste keuzes maken door actief te blijven handelen. Dat vereist visie, durf en samenwerking.

Auteur: Tom Engels, Proposition Lead Networking & Automation