In elke beroepsgroep komen fraudeurs voor. Van een straatveger tot een directeur, de mogelijkheden zijn schier oneindig. Dat komt omdat fraude niets met functies te maken heeft en alles met de mens: iedereen heeft een latent ‘fraude-gen' in zich .Daarnaast zijn sommigen ook nog sociaal-maatschappelijk of psychisch belast.

Dit gegeven maakt u wellicht wat onrustig. We navelstaren liever; onszelf afsluiten voor de nare werkelijkheid geeft een lekker, comfortabel gevoel. Het is ook wel begrijpelijk als mensen dat doen: niets is zo bedreigend als de ogen wijd openzetten om te zien wat er gebeurt. Daarnaast spelen ook het gevoel van onvermogen en het adagium ‘bij ons gebeurt dat niet' een rol. Dan is het hard wakker worden als u een fraude ontdekt. Alsof u met uw blote voeten op het koude zeil staat.

Het niet onder ogen willen zien van de harde wekelijkheid is diametraal tegengesteld aan het openstaan voor wie de fraudeur is. Deze twee opstellingen lijken niet verenigbaar met elkaar te zijn.

Het voert te ver om hier met enige psychologische eigenwijsheid iets over te zeggen. Maar het neemt niet weg dat in de dagelijkse intermenselijke contacten het werken met oogkleppen op niet constructief is en zelfs een groot risico met zich meebrengt.

Bij het vermoeden of constateren van fraude ligt juist de kracht in een open, onbevangen blik. Observeren zonder aanzien des persoons: daarmee is de kwade genius boven tafel te krijgen. Dit vereist een grote mate van wijsheid en zorgvuldigheid van degene onder wiens verantwoordelijkheid de interne fraude zich heeft kunnen voordoen.

Het is wezenlijk dat alle opties worden opengehouden. Een spiegel is daarbij een onmisbaar voorwerp. Want mogelijk bevindt zich onder u zelfs de veroorzaker, doordat hij het slechte voorbeeld geeft en zelf niet integer handelt.

Jos Meekel, Operationeel Directeur, Hoffmann Bedrijfsrecherche BV, Almere