|
|
 |
| Beveiliger van Obama, zwaar werk |
De uitdaging van iedere lijfwacht: Barack Obama beschermen is geen lachertje
Nu op een week van de Amerikaanse verkiezingen een racistisch moordcomplot op Barack Obama werd verijdeld, houdt Amerika de adem in. Zal hij het er levend afbrengen? Het is niet de eerste keer dat de Democratische presidentskandidaat wordt bedreigd met aanslagen. Voor de geheime dienst, die hem al sinds begin vorig jaar bewaakt, is de beveiliging van Obama een nachtmerrie. Niet alleen omdat hij zwart is en behalve de gewone tegenstanders ook racisten over zich heen krijgt, maar ook omdat hij overal waar hij spreekt, massa's volk trekt.
Het was een ziek plan dat Daniel Cowart en Paul Schlesselman smeedden: er moesten 102 zwarte Amerikanen worden gedood, van wie 14 onthoofd. De 88 anderen moesten zwarte leerlingen zijn en bij voorkeur worden vermoord op een middelbare school met voornamelijk Afro-Amerikaanse kinderen. De apotheose van het geheel, zo verklaarden de 20-jarige Cowart en 18-jarige Schlesselman aan de politie, moest de moord op Barack Obama worden.
Cowart en Schlesselman, die vorige week woensdag werden opgepakt, twijfelden eraan of ze ooit in de buurt van de Democratische presidentskandidaat zouden geraken. Maar in hun geval ging het om de eer: ze waren bereid om te sterven om hun doel te bereiken. De moordpoging op Obama zouden ze uitgedost in witte smokings uitvoeren, met een hoge hoed op.
Zo kierewiet de getuigenis klinkt van Cowart en Schlesselman, twee overtuigde aanhangers van de racistische White Supremacistbeweging, zo ernstig namen de Amerikaanse autoriteiten de bedreiging. Er zijn sinds Obama ten tonele verscheen honderden doodsbedreigingen geuit tegen de man die mogelijk de eerste zwarte president wordt van de Verenigde Staten, maar slechts een tiental daarvan wordt beschouwd als echt geloofwaardig. Zo ook de bedreiging van Cowart en Schlesselman.
Volgens het Amerikaanse gerecht ontmoetten de mannen elkaar op de website van Supreme White Alliance (SWA), een neonazigroepering die aanwezig is in zes Amerikaanse staten en wordt omschreven als 'extreem gewelddadig'. "Zij geloven in een revolte van de blanke bevolking in de VS", verklaarde Morris Dees, stichter van de Southern Poverty Law Center, een centrum in Alabama dat dit soort groeperingen in de gaten houdt, aan ABC News. "Als zij Obama kunnen vermoorden, denken ze dat de blanke revolutie snel zal gebeuren."
Drastische beveiliging
Voor de agenten van de geheime dienst die Obama moeten bewaken, is hun taak een heuse nachtmerrie. Ten eerste is Obama zwart, zodat hij buiten de gewone tegenstanders van een doorsneepresidentskandidaat er ook nog eens de racistische bedreigingen bovenop krijgt. Ten tweede trekt hij bij zijn bijeenkomsten massa's volk, telkens duizenden ineens, waardoor de controle kleiner wordt en de kans op een aanslag exponentieel toeneemt.
De beveiliging is daarom erg drastisch. Momenteel wordt Obama bij iedere reis vergezeld door minstens een tiental agenten van de geheime dienst. Die stappen mee op in zijn campagnevliegtuig, staan langs hem tijdens toespraken en lopen achter en naast hem als hij zich in de menigte begeeft. In de steden die hij bezoekt, is er ter plaatse nog eens een groep agenten die alles volledig uitkammen, vaak met bomhonden.
Aanhangers van Obama die hem live bezig willen zien, moeten vooral veel geduld hebben. Ze moeten uren wachten in lange rijen vooraleer iedereen is gefouilleerd en door een metaaldetector gestapt. Binnen geraak je enkel met een elektronisch ticket, dagen op voorhand toegekend via het internet. Handtassen zijn verboden, net als spandoeken en flesjes water.
Even drastisch zijn de maatregelen die worden genomen in Kenwood, Chicago, waar Obama woont met vrouw en twee kinderen. Er is vierentwintig uur per dag bewaking aan het huis, zelfs als de familie niet thuis is. Gepantserde SUV's met ondoorzichtige ruiten staan op straat en 'mannen met oortjes' zijn altijd in de buurt te vinden.
De politie van Chicago en de sheriff van Cook County, waar het huis ligt, hebben de opdracht om de geheime diensten bij te staan als Obama thuis is. Ook de post kreeg bevel om verdachte pakjes, geadresseerd aan de Obama's, meteen te melden. Soms met onbedoelde gevolgen: toen er onlangs een pakje aankwam van een Japanse fan van Obama, merkten medewerkers van de presidentskandidaat de vreemde afzender erop en weigerden het in ontvangst te nemen. De ontmijningsdienst werd ingeschakeld en die meldde dat er een timer zat in het pakje, waarna het meteen werd opgeblazen. Achteraf bleek dat de Japanner uit adoratie voor zijn idool een duur horloge van TAG Heuer had gestuurd.
Barack Obama zelf spreekt liever niet over de veiligheidsrisico's die hij loopt. Als het onderwerp aan bod komt, doet hij het af als onbelangrijk. "Ik heb dezelfde veiligheidskwesties als ieder ander", zei hij in februari 2007, tijdens een interview met AP. Obama was toen gewoon senator, en nog geen kandidaat. Zijn vrouw Michelle Obama is iets directer. Drie jaar geleden verklaarde ze nog dat ze vreesde voor de dag dat haar man bescherming zou krijgen van de geheime dienst. "Want dat zou betekenen dat er ernstige bedreigingen zijn geuit tegen hem", aldus Michelle Obama.
Die dag kwam erg vroeg voor Barack Obama. Al in mei 2007 werd hij onder bescherming geplaatst van de geheime dienst. In een klap werd de zwarte politicus de eerste presidentskandidaat die zo vroeg in de campagne staatsbeveiliging kreeg. Ja, Hillary Clinton had ook geheim agenten rond zich, maar dat kwam omdat zij een voormalige first lady was. Oud-presidenten en hun familie krijgen tot tien jaar na afloop van de ambtstermijn nog bescherming. Maar bij de vorige verkiezingen, in 2004, kregen John Kerry en John Edwards, de twee belangrijkste Democratische kandidaten, pas die bescherming in februari van het verkiezingsjaar, toen de strijd voor de nominatie nog enkel tussen hen tweeën ging.
In het geval van Obama bleek dat de bedreigingen die tegen hem circuleerden op het internet te ernstig waren om niet in actie te treden. Ook het Congres, dat adviseert of iemand staatsbescherming krijgt van de geheime dienst, gaf snel toestemming. Een nieuw Martin Luther Kingincident zou het land in diepe chaos kunnen storten.
De dreigementen tegen Obama bestonden niet enkel uit racistische beledigingen, maar er waren heuse plannen voor aanslagen waarbij op websites zinnen stonden als: "If Obama becomes presedant (sic) i will kill him myself make no mistake about it." En sinds Obama in Iowa in januari van dit jaar favoriet Hillary Clinton versloeg tijdens de eerste voorverkiezingen, krijgt ook Michelle Obama bewaking.
De Afvallige
Renegade, dat werd de bijnaam waarmee de Secret Service Obama bedacht om onder elkaar via microfoontjes te communiceren over de presidentskandidaat. Renegade betekent zowel afvallige als overloper, maar daar moest niemand iets achter zoeken, zei een woordvoerder van de geheime dienst destijds om de gemoederen te sussen. Er was immers kritiek gerezen dat Obama's Afro-Amerikaanse achtergrond wellicht te maken had met die bijnaam.
Toch is het opvallend dat bij andere kandidaten en presidenten de bijnaam wel iets over hun persoonlijkheid zegt. Zo kreeg Ronald Reagan, in zijn eerste carrière vaak cowboy in Hollywoodfilms, de naam Rawhide, terwijl George Bush senior werd bedacht met de bijnaam Timberwolf, wellicht omwille van zijn voorliefde voor jagen. Jimmy Carter, een voormalige leraar, kreeg de naam 'deken'. Waarom de huidige president George W. Bush de naam Tumbler - tuimelbeker - meekreeg, is echter niet meteen duidelijk.
Hoe verder in de campagne, hoe duidelijker werd dat de verregaande bescherming van Obama niet zinloos was. In augustus nog, vlak voor de Democratische Conventie, klonk het vanuit de veiligheidsdiensten dat een racistische aanslag op Obama erg reëel was. Railton Loy, de Grand Wizard van de National Knights van de Ku Klux Klan International, zei in een interview met Fox News over Obama: "Ik ga me geen zorgen over hem maken. Iemand anders in het zuiden zal hem wel uitschakelen... Als die man wordt verkozen, zal hij heel zeker doodgeschoten worden. De haat zal erg diep zijn, daar in het diepe zuiden."
Diezelfde maand nog werd Raymond Hunter Geisel gearresteerd door de geheime dienst omdat hij had gedreigd Obama dood te schieten. De doodsbedreigingen werden uitgesproken in juli, maar zelfs na zijn arrestatie zei Geisel dat hij Obama wilde doden. "Ik zou hem gewoon willen neerschieten met een geweer", zei hij.
Obama heeft meermaals laten blijken dat hij die bodyguards en agenten om hem heen erg moeilijk verdraagt. In juli van dit jaar zei hij dat hij Harry Truman, die president werd vlak na de Tweede Wereldoorlog, benijdde om zijn bewegingsvrijheid. "Toen hij in het Witte Huis zat, kon hij buiten gewoon een ommetje gaan maken", zei Obama tijdens een bezoek aan het voormalige huis van Truman in Independence, Missouri. "Hij zette zijn hoed op en ging wat wandelen, zonder dat iemand hem volgde."
Maar de tijden dat een president of zelfs een presidentskandidaat ook maar een voet buiten de deur kon zetten zonder bewaking, zijn al lang voorbij. Met de moord op Robert Kennedy veranderde alles voorgoed. Tot 5 juni 1968, dag waarop de Democratische presidentskandidaat en broer van JFK werd neergeknald, had de Secret Service enkel de opdracht presidenten en vicepresidenten te beschermen. Toen Kennedy een menigte toesprak in het Ambassador Hotel in Los Angeles, had hij daarom enkel bodyguards rond zich heen. Betrouwbare, breedgeschouderde venten, dat wel. Maar niet met dezelfde opleiding en aangeleerde waakzaamheid als geheim agenten.
Na de moord op Robert Kennedy besliste de Amerikaanse overheid dat voortaan ook presidentskandidaten die opkwamen voor de verkiezingen van 1968, bewaking moesten krijgen. Wat een probleem was, aangezien er destijds maar 547 agenten waren bij de Secret Service. Bovendien klopten niet alleen presidentskandidaten aan, maar waren de criteria om iemand staatsbeveiliging toe te kennen op zijn minst ondoorzichtig. Zo kreeg de toenmalige gouverneur van Georgia en overtuigde aanhanger van rassenscheiding, Lester Maddox, plots bewaking van geheime agenten, evenals Shirley Chisholm, de eerste zwarte vrouw die werd verkozen in het Congres. Tegenwoordig zijn de criteria verstrengd. Gewoon presidentskandidaat zijn volstaat niet om bescherming te krijgen. Je moet al wat vooraanstaander zijn dan de rest in opiniepeilingen en toch op zijn minst opkomen voor een gekwalificeerde partij.
En het prijskaartje voor de Amerikaanse overheid is eveneens fors gestegen. Darrin Blackford, een woordvoerder van de US Secret Service, zei vorig jaar in Newsweek dat de bescherming van de huidige presidentskandidaten kon oplopen tot een recordbedrag van 107 miljoen dollar. In 2004 was dat nog 74 miljoen dollar, vier jaar eerder 54 miljoen.
De grootste nacht
De ultieme nachtmerrie voor de geheime dienst wordt volgende week dinsdag, dag van de verkiezingen. Barack Obama heeft al geregeld dat het slot van zijn campagne zal doorgaan in Grant Park, een historische locatie in Chicago. Hier sprak Franklin D. Roosevelt zijn aanhangers toe tijdens de campagne in 1932. Hier ook kwamen duizenden bijeen voor het bezoek van paus Johannes Paulus II in 1979 en werden gewelddadige protesten gehouden tegen de oorlog in Vietnam.
Maar Grant Park is ook een ramp als het gaat om beveiliging. En verkiezingsnacht 2008 wordt de grootste in de geschiedenis van Chicago, zo heeft Obama al aangekondigd. Om alles in goede banen te leiden heeft de stad Chicago al een oude rot in het vak in dienst genomen. Neil Sullivan, een gepensioneerde politieagent, hield zich in het verleden al bezig met de planning van veiligheidsmaatregelen bij grote evenementen. Hij zal zich samen met de geheime dienst buigen over de vraag: hoe de veiligheid van Barack Obama verzekeren als de zeventigduizend verwachte deelnemers ook werkelijk opdagen?
Veel details worden niet vrijgegeven, behalve dat brandweerlui en paramedici, die die avond vrij hebben, de opdracht kregen hun materiaal mee naar huis te nemen voor het geval ze plots moeten uitrukken voor een spoedgeval. Wel is al openbaar gemaakt dat het prijskaartje voor die avond meer dan 2 miljoen dollar zal zijn, volledig betaald door de campagne van Obama.
|
| Plaats op: |
|
| Datum: |
29 oktober 2008 |
|
|
terug
