Er is de afgelopen week een nieuwe term geïntroduceerd in het kader van digitale informatie-uitwisseling: beheersbare fraude. Er wordt dus gefraudeerd, maar ‘we hebben het onder controle'. Volgens mij is dat een contradictie in terminus, oftewel een tegenstelling in zichzelf.

De term beheersbare fraude is afkomstig van Minister Melanie Schultz van Haegen - Maas Geesteranus (ik denk, ik maak het maar even helemaal duidelijk) van Infrastructuur & Milieu (voorheen Verkeer & Waterstaat). En die werd genoemd in het kader van de (mogelijke) fraude rond de OV-chipkaart. Rijst even de vraag: wanneer is fraude beheersbaar? Als je denkt dat je weet hoe het zit? Als je zelf de consequenties niet hoeft te dragen? Want als er wordt gefraudeerd met die OV-chipkaart zit de minister niet met de gebakken peren (die gaat namelijk helemaal niet met het openbaar vervoer, die heeft een auto met chauffeur). Dat is de consument. Die is zijn geld kwijt, of betaalt veel te veel, of betaalt eigenlijk niet, of wat dan ook.

En wat is er dan zo beheersbaar aan die fraude? Beheersbaar betekent dat je het tot een bepaald punt kunt laten gaan, maar daarna grijp je in. Echter, het feit dat je weet dat er gefraudeerd wordt of kan worden is niet hetzelfde als er wat aan kunnen doen. Want als je er wat aan kunt doen, kun je er ook voor zorgen dat het niet meer kan.

Kunt u het nog volgen?

Als het systeem niet waterdicht is - maar welk systeem is dat eigenlijk wel - dan kun je je ook afvragen of het wenselijk is dat het (nu al) ingevoerd wordt. In het buitenland wordt al jaren met dergelijke systemen voor het openbaar vervoer gewerkt. Betekent dat dan dat het daar niet fraudegevoelig (en misschien wel veel simpelere) is, of kan het ze daar ook niets schelen? Toch maar weer gewoon de strippenkaart gebruiken? Er gaat toch niets boven papier; blijkt nog steeds elke dag bij veel andere bedrijven ook.

Ik moet binnenkort de belastingpapieren weer (digitaal laten) invullen; eens zien of de Belastingdienst ook zo makkelijk denkt over die beheersbare fraude. Maar misschien beheerst die het allemaal al lang niet meer, als ik de regelmatige berichtgeving daarover mag geloven...

John de Waard